Nieuw gebouw en nieuwe visie op onderwijs

Groningen – maandag 28 november, 8.30 uur. De kantine van de Jacobijnerstraat is goed gevuld met leerkrachten, IB-ers en een vertegenwoordiging van de SKSG. We zitten bij elkaar om de stand van zaken te bespreken over de nieuwbouw van de Borgmanschool, het IKC Ebbingekwartier.

Peter benadrukt aan het begin van de presentatie dat er sprake is van een open einde. De invulling moet op delen nog bepaald worden, in afstemming met elkaar (school, SKSG, ouders), zodat de school past bij de Borgmanvisie. Andere zaken zijn al kortgesloten in het Plan van Eisen (PvE)  zoals bijv. de leerpleinen en gepersonaliseerd leren, maar moeten nog een definitieve vorm krijgen.

Hoe het onderwijs van de toekomst er exact uit komt te zien voor de Borgmanschool weten we nog niet, legt Peter uit. Maar we hebben al mooie voorbeelden gezien. Bijvoorbeeld bij Laterna Magica in Amsterdam. We hoeven dit niet een op een te kopiëren, maar het geeft inzichten in hoe om te gaan met nieuwe werkmethodieken. Wat we hier met elkaar hebben opgebouwd nemen we mee en  combineren we met de vernieuwing die bijvoorbeeld in Amsterdam zichtbaar is.

 

Onderwijs van de toekomst
Niet alle aanwezigen kunnen direct een beeld vormen bij hoe het onderwijs van de toekomst er uit komt te zien. Als er wordt gesproken over gepersonaliseerd leren, is het dan niet maatwerk voor iedere leerling? Blijft een les dan nog wel in balans? In het begin zal het vast zoeken zijn, zegt Peter. Maar het geeft ons ook mogelijkheden om nieuwe ideeën een kans te geven, zoals het op meerdere momenten in een jaar doorstromen van groep 2 naar 3. Of meerdere leerlingen groep doorbrekend bij elkaar zetten op een leerplein voor cognitieve vakken. Dit hoeft niet per direct en voor alle leerlingen doorgevoerd te worden, maar gefaseerd en voor een specifiek aantal vakken. Zodat we er aan kunnen wennen, leerkrachten en leerlingen.

Bij de optie om Snappet aan te schaffen wordt enthousiast gereageerd. Bij Snappet zijn geen papieren werkboeken meer, maar wordt de verwerkingsstof online aangeboden, aansluitend op bestaande lesmethoden. Hoe je er zelf mee aan de slag kunt gaan is nog niet voor iedereen even duidelijk, maar Peter gaat in ieder geval informeren naar de mogelijkheden en naar de financiële middelen.

 

Laterna Magica als voorbeeld IKC
Gemompel in de aula en vragen klinken wanneer Peter het over zijn bezoek aan Laterna Magica heeft. Van een samenwerking tussen opvang en school is geen sprake, omdat opvang en school volledig geïntegreerd zijn. Kinderen van 0 – 13 jaar zijn welkom tussen 7.30 en 18.30 uur. Er wordt gewerkt met 3 units (groep 0-3 jaar, groep 3-7 jaar, groep 8-12 jaar), die zijn onderverdeeld in 4 stamgroepen van ongeveer 25 kinderen. Per stamgroep is een coach (leerkracht of PM) betrokken. Hij/zij stelt samen met de leerlingen de doelen op en coacht hen daarbij. De verhouding is ongeveer 50/50 en het betreft alleen HBO geschoolde medewerkers. Hoe de verdeling bij IKC Borgman er uit komt te zien is nog onduidelijk. Dat het een samenspel wordt tussen Borgman en SKSG is zeker.

De samenwerking en de verdeling in taken houdt de aanwezige leerkrachten bezig. Net als de stamgroep. Raak je dan niet je eigen groep kwijt? En heb je dan nog wel een eigen plek waar je je met je groep terug kunt trekken? Wat doe je als coach? Is er voor alle leerkrachten plaats? Wordt de Borgman net als Laterna Magica? Peter kan niet op alle vragen antwoord geven. Wel dat het een proces is dat samen met de SKSG en de leerkrachten tot stand komt. En nee, Borgman zal geen 2e Laterna Magica worden. Wel kan lering getrokken worden uit de manier waarop het in Amsterdam wordt georganiseerd.

 

Wat hebben we nodig?
Hoe de Borgmanschool het dan wel gaat doet, is een vraag die Peter neerlegt bij de aanwezigen. Wat hebben de leerlingen en jijzelf nodig als we gaan samenwerken op een leerplein? Een vraag die impact heeft, want het geluidsniveau stijgt. Her en der wordt druk overlegd. Wat is een leerplein precies? Hoeveel van deze pleinen zijn er? Is er nog wel een ‘normaal’ lokaal? Wordt het niet te druk? Kunnen de kinderen het wel aan? Is er voldoende structuur?

De leerlingen hebben met name rust, structuur, gevoel van veiligheid, duidelijkheid, goed materiaal, uitdagende (speel)hoeken en een eigen coach/leerkracht nodig. Vooral de kinderen moeten er baat bij hebben.
De leerkrachten hebben collegialiteit, rustige sfeer, eigen ruimte/lokaal, goede samenwerking, voldoende materialen, overzicht en functionele units nodig. Tenminste dat denken ze, want zeker weten doen ze het nog niet. Ze missen de gebruikerservaring om een volledig oordeel te kunnen geven.
Het is mooi om te zien hoe de groep elkaar aanvult en sterkt met ideeën. Letterlijk, want de bevindingen vullen elkaar aan in een honingraatstructuur en zijn de start van de ‘Reismuur’ naar het IKC Ebbinge.

                Meer informatie – het zelf ervaren
De grote wens van leerkrachten en pedagogisch medewerkers is meer informatie vergaren over de manier van werken op een leerplein. De leerkrachten willen graag weten en voelen ‘hoe dat gaat’ als je met meerdere groepen een ruimte deelt. Niet alleen om les te geven, maar ook buiten schooltijden om. Het bezoeken van scholen of het uitnodigen van leerpleingebruikers ‘staat genoteerd’ en wordt gecoördineerd door Peter.

 

Voortgang traject IKC Borgman
Naast de visie op het onderwijs is het ook noodzakelijk om de daarbij behorende ruimtes in kaart te brengen. Peter toont twee groten platen met daarop een indeling van de begane grond, de eerste verdieping en het kleur- en materiaalgebruik. De ontwerpgroep heeft de keuze gemaakt voor optie 2, die nu wordt uitgewerkt door de architect. Veel tijd om rustig na te denken en te wikken en te wegen is er niet, vertelt Ben ter Beek (projectleider nieuwbouw Ebbingekwartier). Als de nieuwbouw in de zomer van 2018 gereed moet zijn, moet vanaf september 2017 gebouwd worden. Wat betekent dat in maart/april 2017 het bestek en ontwerp klaar moeten zijn.

 

Archeologie project voor leerlingen
Er is dus genoeg te doen in een relatief korte periode. Leerlingen, leerkrachten en pedagogisch medewerkers moeten over het interieur gaan nadenken. Wat willen we wel en wat niet. In de tussentijd wordt het terrein van het Ebbingekwartier voorbereid op de bouw. In de maanden mei t/m juli 2017 wordt de grond aan een inspectie onderworpen door een team van archeologen. De leerlingen mogen hier ook hun steentje aan bijdragen en worden uitgenodigd om het team van archeologen te versterken. Wat zullen ze vinden?
 

De kans dat de bouw vertraging oploopt door archeologische ontdekkingen is zeer minimaal, zo is aan Peter medegedeeld. Het is dus vooral een mooi project voor de leerlingen waarbij ze nauw betrokken worden bij de bouw.

De eindbestemming van de reis, het Ebbingekwartier, begint steeds meer vorm te krijgen. De bijeenkomsten zoals vanmorgen dragen daar aan bij en zullen zeker een vervolg krijgen. Niet alleen in deze setting, maar ook met ouders en andere betrokkenen.